Khố viện

Khố viện là khu nhà kho của tự viện, nơi cất giữ lương thực, vật phẩm và đồ dùng chung của chùa, do vị tri khố trông coi. Đây là một bộ phận chức năng trong tổng thể kiến trúc và tổ chức sinh hoạt của một ngôi chùa hay tu viện.

Gốc từ: “Khố” là kho chứa của cải, vật phẩm; “viện” là khu nhà, viện sở. “Khố viện” tức khu nhà làm kho của tự viện.

Một ngôi chùa truyền thống, nhất là các tổ đình lớn, thường được phân thành nhiều khu vực có công năng riêng: Phật điện để thờ Phật và hành lễ, tăng đường để chư tăng ở, trai đường để thọ trai, và khố viện để cất chứa lương thực vật dụng. Khố viện bảo đảm đời sống vật chất ổn định cho đại chúng tu hành, để việc ăn ở, nấu nướng được liên tục, không gián đoạn việc tu học. Việc quản lý khố viện gắn liền với tinh thần trân trọng “của thường trụ”, tức tài sản chung của Tăng đoàn, vốn được giới luật đề cao gìn giữ cẩn thận.

Ví dụ: Vào mùa an cư, khi đông chư tăng cùng tập trung tu tập, khố viện là nơi dự trữ gạo, dầu, rau khô và các nhu yếu phẩm để cung ứng đủ cho đại chúng suốt thời gian an cư.

Dễ nhầm: Khố viện (khu nhà kho, một địa điểm) khác với tri khố (người trông coi kho, một chức sự). Một bên là không gian, một bên là vai trò người phụ trách; hai khái niệm gắn bó nhưng không đồng nhất.