Hương đăng
Người trong chùa lo việc thắp hương, chăm đèn và giữ gìn sự trang nghiêm, sạch sẽ nơi thờ Phật.
Hương đăng là người (hoặc chức việc) trong chùa chịu trách nhiệm coi sóc hương và đèn, lo dọn dẹp, lau chùi và trang nghiêm nơi điện thờ Phật. Đây là một trong các công việc phục vụ thường nhật của đời sống tự viện, gắn với việc giữ gìn sự thanh tịnh, tôn kính nơi chánh điện.
Gốc từ: “Hương” là nhang, hương thơm; “đăng” là đèn, ánh sáng. “Hương đăng” chỉ chung việc nhang đèn dâng cúng nơi bàn thờ, rồi được dùng để gọi người đảm trách công việc ấy.
Trong tổ chức sinh hoạt của một ngôi chùa, có nhiều chức vụ phục vụ khác nhau (gọi chung là chấp tác), và hương đăng là một vị trí gần gũi, thiêng liêng vì trực tiếp chăm lo nơi thờ tự. Người giữ phận sự này mỗi ngày thay nước, dâng hoa, thắp hương, châm đèn, quét dọn điện Phật, bảo đảm không gian luôn trang nghiêm cho đại chúng lễ bái và tu tập. Công việc tưởng nhỏ nhặt nhưng được xem là cách gieo phước và rèn luyện tâm cung kính, chánh niệm trong từng động tác phục vụ Tam bảo.
Ví dụ: Mỗi sáng sớm, vị hương đăng tới chánh điện thay nước cúng, cắm hoa tươi, thắp nén hương đầu tiên và lau bụi trên các tượng Phật trước khi đại chúng vào thời công phu.
Dễ nhầm: “Hương đăng” trước hết chỉ người/phận sự lo nhang đèn, không phải là một nghi lễ hay một loại pháp khí. Cũng nên hiểu rằng đây là việc phục vụ khiêm tốn nhưng đáng quý, không phải công việc tầm thường — nhiều bậc tu hành xem chấp tác hương đăng là cơ hội tu tâm rất tốt.