Hoằng Nhẫn

Hoằng Nhẫn là Ngũ tổ của dòng Thiền tông Trung Hoa, nối pháp từ Tứ tổ Đạo Tín. Ngài trụ trì tại Hoàng Mai (Đông Sơn), nơi quy tụ rất đông người tu học, hình thành một trung tâm thiền lớn thường gọi là “Đông Sơn pháp môn”.

Gốc từ: Tên Hoằng Nhẫn gồm hoằng (rộng lớn, mở rộng) và nhẫn (nhẫn nhục, kham nhẫn) — hàm ý người có sức kham nhẫn rộng lớn trên đường đạo.

Trong lịch sử Thiền, Hoằng Nhẫn nổi bật vì cách chọn người kế thừa: ngài cho môn đồ trình bài kệ thể hiện chỗ thấy. Thần Tú, vị thượng tọa được kính trọng, viết bài kệ về sự lau chùi tâm như gương; còn Huệ Năng, một người làm việc giã gạo trong chùa, trình bài kệ thể hiện chỗ thấy “bản lai vô nhất vật”. Hoằng Nhẫn nhận ra chỗ ngộ của Huệ Năng và bí mật trao y bát, truyền pháp làm Lục tổ, rồi khuyên Huệ Năng đi về phương Nam ẩn tu để tránh tranh chấp.

Liên hệ: Sự kiện này gắn liền với sự phân nhánh sau đó của Thiền tông thành dòng “đốn ngộ” phương Nam (Huệ Năng) và khuynh hướng tiệm tu phương Bắc (Thần Tú).

Dễ nhầm: Đừng nhầm Hoằng Nhẫn (Ngũ tổ) với Đạo Tín (Tứ tổ, thầy của ngài) hay với Huệ Năng (Lục tổ, đệ tử của ngài). Cũng cần phân biệt: việc trao y bát cho Huệ Năng không có nghĩa Hoằng Nhẫn phủ nhận Thần Tú, mà là chọn người khế hợp với chỗ ngộ sâu xa của pháp môn.