Hang Mạc Cao
Một quần thể hang động chứa kho tàng nghệ thuật và thư tịch Phật giáo bậc nhất thế giới ở tây bắc Trung Quốc.
Hang Mạc Cao (Mạc Cao quật), còn gọi là hang Thiên Phật, là quần thể hang động nằm gần thị trấn Đôn Hoàng thuộc tỉnh Cam Túc, tây bắc Trung Quốc, trên tuyến Con đường tơ lụa. Được khởi tạo từ khoảng thế kỷ thứ 4 và tiếp tục được khoét đục, trang trí qua nhiều triều đại trong khoảng một nghìn năm, đây là một trong những kho tàng nghệ thuật Phật giáo lớn và liên tục nhất còn tồn tại.
Gốc từ: “Mạc Cao” (莫高) có thể hiểu là “không nơi nào cao quý hơn”, phản ánh sự tôn quý của công đức tạo hang thờ Phật.
Về giá trị, các hang chứa hàng nghìn bức bích họa và tượng đất nung mô tả Đức Phật, Bồ-tát, các cảnh kinh biến (tranh minh họa nội dung kinh), cùng đời sống đương thời. Đặc biệt, đầu thế kỷ 20 người ta phát hiện một hang tàng kinh bị bịt kín, lưu giữ hàng vạn cuộn thủ bản kinh sách, văn thư bằng nhiều ngôn ngữ. Phát hiện này mở ra ngành “Đôn Hoàng học”, cung cấp tư liệu vô giá về Phật giáo, lịch sử và giao lưu văn hóa Á–Âu.
Ví dụ: Trong số thư tịch tìm thấy có bản in Kinh Kim Cang, được xem là một trong những bản in khắc gỗ có ghi niên đại sớm nhất còn lại.
Dễ nhầm: Hang Mạc Cao là một địa điểm cụ thể tại Đôn Hoàng, không phải tên gọi chung cho mọi hang động Phật giáo Trung Quốc (như Long Môn, Vân Cương là những quần thể khác).