Gampopa

Gampopa là một bậc thầy quan trọng của Phật giáo Tây Tạng, được biết đến là đệ tử thượng thủ của hành giả du-già Milarepa. Nếu Milarepa là hình ảnh của vị ẩn sĩ tu khổ hạnh trong hang động, thì Gampopa là người tổ chức di sản tu chứng ấy thành một dòng truyền thừa có tu viện, có giáo trình và thứ lớp tu học rõ ràng — đó là dòng Kagyu.

Về tiểu sử, ngài vốn xuất thân học và hành theo truyền thống Kadam (chú trọng giới luật và trình tự tu đạo), về sau gặp Milarepa và thọ nhận pháp tu Đại Thủ Ấn (Mahāmudrā) cùng các pháp du-già. Đóng góp lớn của ngài là dung hợp hai mạch này: lấy nền tảng vững chắc về giới hạnh và trình tự đạo lộ của Kadam kết hợp với pháp thực chứng trực tiếp của dòng Kagyu.

Ngài là tác giả của bộ luận trình bày toàn bộ đạo lộ tu hành theo thứ lớp, thường được biết với tên “Giải Thoát Trang Nghiêm Bảo Man” (một bản văn dạng lamrim — trình bày các giai đoạn của đường tu). Tác phẩm này trở thành sách gối đầu giường cho người tu trong dòng Kagyu.

Liên hệ: Từ Gampopa, dòng Kagyu phân thành nhiều chi nhánh về sau, trong đó có dòng Karma Kagyu với các vị Karmapa.

Dễ nhầm: Không nên xem Gampopa chỉ như một “học trò” thụ động kế thừa Milarepa. Vai trò của ngài có tính kiến tạo: chính ngài đã định hình Kagyu từ một mạch truyền khẩu, ẩn cư thành một tông phái có thiết chế tu viện bền vững.