Động Sơn Lương Giới
Một vị thiền sư đời Đường, được tôn là người khai sáng một trong những dòng thiền lớn của Trung Hoa.
Động Sơn Lương Giới là một thiền sư đời Đường ở Trung Hoa, được tôn là khai tổ của tông Tào Động — một trong năm nhà (ngũ gia) của Thiền tông Trung Hoa. Sư có pháp hiệu gắn với núi Động Sơn nơi sư hoằng hóa và tiếp chúng.
Gốc từ: “Động Sơn” (洞山) là tên ngọn núi sư trụ trì; “Lương Giới” (良价) là tên sư. Tên tông Tào Động (曹洞) thường được giải thích là ghép từ Động Sơn và đệ tử Tào Sơn Bản Tịch, hợp thành dòng truyền thừa.
Đóng góp giáo lý nổi bật của sư là thuyết Ngũ vị quân thần (năm vị thế quân – thần), một hệ thống dùng quan hệ giữa “chính” (lý, bản thể) và “thiên” (sự, hiện tượng) để diễn tả các tầng bậc giác ngộ và sự dung thông giữa tuyệt đối và tương đối. Đây là cách trình bày tinh tế tương quan lý – sự, giúp người tu nhận ra bản thể và hiện tượng vốn không tách rời. Tông Tào Động về sau truyền sang Nhật Bản và trở thành dòng thiền lớn.
Ví dụ: Giai thoại sư nhân thấy bóng mình dưới nước khi qua suối mà tỏ ngộ, để lại bài kệ nhắc “chớ tìm cầu nơi người khác, kẻo càng xa cách chính mình”.
Dễ nhầm: Đừng lẫn Động Sơn Lương Giới với Tào Sơn Bản Tịch, đệ tử của sư; cũng đừng nhầm tông Tào Động với chữ “Tào” trong tên Lục tổ Tào Khê Huệ Năng.