Di Lặc
Sanskrit: maitreya
Vị Bồ tát sẽ thành Phật trong tương lai, biểu trưng cho lòng từ và niềm hoan hỷ.
Di Lặc là vị Bồ tát được tin sẽ thành Phật trong tương lai xa, khi giáo pháp hiện nay đã mai một. Ngài tượng trưng cho lòng từ ái rộng lớn và niềm hoan hỷ.
Gốc từ: “Di Lặc” là phiên âm Hán–Việt từ tiếng Phạn Maitreya, vốn từ chữ maitrī nghĩa là từ — lòng thương yêu, mong cho người khác được an vui. Vì thế tên Ngài còn được dịch nghĩa là “Từ Thị”, nghĩa là bậc thuộc dòng của lòng từ; chính cái tên đã nói lên phẩm chất tiêu biểu của Ngài.
Trong dòng các vị Phật, Di Lặc giữ vị trí “đương lai hạ sinh” — vị Phật của tương lai, nối tiếp Đức Phật Thích Ca khi đủ nhân duyên. Ở nhiều chùa Việt Nam, Ngài thường được tạc thành hình vị có bụng tròn, miệng cười hồn nhiên, gợi tinh thần bao dung và an vui. Hình ảnh ấy nhắc người học Phật rằng một tâm rộng mở, không chấp nhặt và biết mỉm cười trước cuộc đời chính là hạt giống của sự an lạc.
Ví dụ: trước một chuyện bực mình nhỏ nhặt, thay vì cau có, ta tập mỉm cười và buông nhẹ như hình ảnh vị Phật bụng tròn — đó là cách nuôi lớn hạt giống “từ” và “hỷ” mà Ngài biểu trưng.
Dễ nhầm: hình tượng “Phật cười bụng to” quen thuộc thực ra gắn với truyền thuyết một vị sư Trung Hoa được xem là hóa thân Di Lặc, chứ không phải dáng vẻ duy nhất của Ngài. Quan trọng hơn hình tướng là điều Ngài biểu trưng: lòng từ và niềm hỷ lạc — những phẩm chất mà ai cũng có thể tập nuôi lớn ngay bây giờ, không phải chờ đến tương lai.