Cưu Ma La Thập
Sanskrit: Kumārajīva
Một trong những nhà phiên dịch kinh Phật vĩ đại nhất sang Hán văn, đặt nền cho nhiều tông phái Đại thừa Đông Á.
Cưu Ma La Thập là một tăng sĩ gốc Tây Vực (vùng Kucha, nay thuộc Tân Cương), được xem là một trong những dịch giả kinh điển lớn nhất trong lịch sử Phật giáo Trung Hoa. Mẹ ngài là công chúa nước Kucha, bản thân ngài xuất gia từ nhỏ, sớm tinh thông cả giáo lý Tiểu thừa lẫn Đại thừa, đặc biệt là hệ tư tưởng Trung quán của Long Thọ.
Gốc từ: Phạn ngữ Kumārajīva, ghép kumāra (đồng tử, người trẻ) và jīva (sống, mạng), Hán phiên âm thành Cưu Ma La Thập, thường gọi tắt là La Thập.
Ngài được đón về Trường An và chủ trì một dịch trường quy mô, dịch hàng loạt kinh luận then chốt như Kinh Pháp Hoa, Kinh Kim Cang, Kinh A Di Đà, Trung Luận, Đại Trí Độ Luận. Văn dịch của ngài uyển chuyển, súc tích, được tụng đọc rộng rãi đến tận ngày nay; nhiều bản dịch của ngài trở thành bản phổ thông dù về sau có những bản dịch khác chính xác hơn về mặt văn tự.
Ví dụ: Bản Kinh Kim Cang mà phần lớn Phật tử Việt Nam tụng chính là từ bản dịch của La Thập, cho thấy sức sống bền bỉ của văn phong dịch thuật nơi ngài.
Dễ nhầm: La Thập thiên về truyền đạt ý nghĩa lưu loát (dịch ý), còn Huyền Trang đời sau nổi tiếng dịch sát nguyên văn (dịch nghĩa chặt). Hai vị thuộc hai thời kỳ và phong cách khác nhau, không nên lẫn lộn.