Bát kiết tường

Bát kiết tường (tám biểu tượng cát tường) là nhóm tám hình tượng mang ý nghĩa tốt lành, may mắn rất phổ biến trong nghệ thuật Phật giáo, đặc biệt trong truyền thống Phật giáo Tây Tạng và Mật tông. Tám biểu tượng thường gồm: bánh xe pháp (pháp luân), ốc xà cừ (loa), lọng báu, tàn (tán) báu, hoa sen, bình báu (bình cam lồ), đôi cá vàng và nút thắt vô tận (gút bất tận).

Gốc từ: Hán–Việt bát là “tám”, kiết (cát) tường là “điềm lành, tốt đẹp”. Sanskrit Aṣṭamaṅgala ghép aṣṭa (tám) và maṅgala (cát tường, điềm lành).

Mỗi biểu tượng hàm chứa ý nghĩa giáo lý: pháp luân tượng trưng giáo pháp được chuyển vận; hoa sen chỉ sự thanh tịnh vượt khỏi bùn nhơ; ốc biểu thị âm thanh chánh pháp vang xa; lọng che chở khỏi khổ não; đôi cá tượng trưng sự tự tại và an vui; nút thắt vô tận chỉ sự liên kết của duyên khởi và trí tuệ – từ bi không tách rời; bình báu chứa của cải tâm linh; tàn biểu thị sự tôn quý. Chúng thường được dùng để trang trí, cúng dường và quán tưởng.

Ví dụ: Tại nhiều chùa và bảo tháp, bát kiết tường được khắc, vẽ hoặc bày trên bàn thờ, pháp khí; người tu có thể quán tưởng tám biểu tượng này như lời chúc lành và nhắc nhở về các phẩm tính giác ngộ.

Dễ nhầm: Bát kiết tường là biểu tượng cát tường, không phải vật để cầu may theo nghĩa mê tín; ý nghĩa cốt lõi gắn với giáo pháp và phẩm hạnh. Thứ tự và cách liệt kê tám món có thể khác đôi chút giữa các truyền thống.