A tỳ địa ngục

A tỳ địa ngục, dịch nghĩa là địa ngục Vô Gián, là tầng địa ngục khổ đau nhất trong các cảnh giới địa ngục theo vũ trụ quan Phật giáo. “Vô Gián” nghĩa là không có khoảng gián đoạn: tội nhân nơi đây phải chịu thống khổ liên tục, không một phút giây ngừng nghỉ, trải qua thời gian cực kỳ dài lâu.

Gốc từ: “A tỳ” là phiên âm Hán–Việt của tiếng Sanskrit/Pāli “Avīci”; “a-” là phủ định, “vīci” là khoảng cách, sự gián đoạn — ghép lại nghĩa là “không gián đoạn”, nên Hán dịch là “Vô Gián”. “Địa ngục” (địa 地 là đất, ngục 獄 là nhà giam) chỉ cảnh giới khổ dưới lòng đất theo cách mô tả truyền thống.

Trong giáo lý, A tỳ địa ngục được nói đến như quả báo nặng nề nhất, thường dành cho người phạm ngũ nghịch trọng tội — như giết cha, giết mẹ, giết bậc A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá hòa hợp tăng. Cảnh giới này được kể trong nhiều kinh, nổi bật là kinh Địa Tạng, nhằm cảnh tỉnh con người về sức nặng của nghiệp ác. Tuy khổ cùng cực và lâu dài, theo Phật giáo địa ngục vẫn là một cảnh giới trong lục đạo luân hồi, không vĩnh viễn: khi nghiệp ác trổ hết, chúng sinh vẫn có thể thoát ra và tái sinh nơi khác.

Dễ nhầm: Địa ngục trong đạo Phật không phải là nơi trừng phạt vĩnh viễn do một đấng quyền năng định đoạt, mà là cảnh giới do chính nghiệp lực của chúng sinh chiêu cảm và có thời hạn theo nghiệp. “Vô Gián” chỉ sự khổ không gián đoạn, không có nghĩa là không bao giờ chấm dứt.