Tướng hảo

Thuật ngữ chỉ chung các tướng tốt và vẻ đẹp nơi thân Đức Phật, là dấu hiệu của một bậc đại nhân. Tướng hảo gồm hai phần: ba mươi hai tướng tốt (tam thập nhị tướng) là những đặc điểm rõ rệt như đỉnh đầu nhô cao, lông mày trắng giữa chặng mày, thân sắc vàng ròng…; và tám mươi vẻ đẹp (bát thập chủng hảo) là những nét đẹp tinh tế đi kèm. Theo kinh điển, các tướng này không tự nhiên mà có, mà là kết tinh của vô lượng công đức tu hành trong nhiều đời.

Gốc từ: “Tướng” (相) là tướng mạo, đặc điểm hình thể có thể thấy rõ; “hảo” (好) là vẻ đẹp, nét tốt vi tế. “Tướng hảo” gọi gộp cả tướng lớn lẫn vẻ đẹp nhỏ.

Trong giáo lý, mỗi tướng hảo được xem là quả báo tương ứng của một hạnh lành cụ thể: chẳng hạn lòng bàn tay bàn chân có dấu bánh xe là quả của hạnh bố thí, cúng dường, phụng sự. Vì vậy, tướng hảo không chỉ để chiêm ngưỡng, mà còn là lời nhắc về nhân quả của phước đức. Người tu chiêm ngưỡng tướng hảo để khởi lòng tịnh tín và phát nguyện tu các hạnh lành.

Liên hệ: Tướng hảo thuộc về sắc thân (báo thân, ứng thân) của Phật; vượt lên trên đó là pháp thân vô tướng — bản thể chân thật, không thể nắm bắt qua hình sắc.

Dễ nhầm: Chớ chấp tướng hảo là chỗ rốt ráo để thấy Phật. Kinh dạy rằng nếu lấy sắc tướng mà cầu thấy Phật thì là đi lạc; tướng hảo chỉ là biểu hiện của công đức, còn cái thấy Phật chân thật là thấy pháp thân, thấy chân lý.