Tứ gia hạnh
Bốn chặng tu tập then chốt trong Duy thức và A-tỳ-đàm, ngay trước khi hành giả bước vào địa vị thấy đạo.
Tứ gia hạnh là bốn vị gia hạnh — bốn giai đoạn dụng công thêm (gia công, gắng sức) ngay trước khi hành giả chứng kiến đạo (thấy chân lý, vào dòng Thánh). Bốn vị này là: noãn (ấm), đảnh (đỉnh), nhẫn, và thế đệ nhất pháp.
Gốc từ: “Gia hạnh” (加行) nghĩa là dụng công thêm, hành trì gắng sức; “tứ” là bốn. Đây là tên gọi của bốn nấc trong tiến trình tu quán.
Ý nghĩa của từng nấc, theo cách ví quen thuộc: noãn ví như hơi ấm báo trước ngọn lửa trí tuệ sắp bùng (sức quán bắt đầu phát); đảnh là đỉnh điểm của tầng thiện căn còn có thể thoái lui; nhẫn là sự an nhẫn, thuận theo chân lý Tứ đế một cách vững chắc, không còn thoái; thế đệ nhất pháp là pháp thế gian cao tột nhất — sát-na cuối cùng còn ở phàm vị, ngay sau đó là khoảnh khắc vào kiến đạo.
Liên hệ: Trong Ngũ vị tu hành của Duy thức tông (tư lương, gia hạnh, thông đạt, tu tập, cứu cánh), tứ gia hạnh thuộc vị gia hạnh, nối tiếp sau khi đã tích lũy đủ tư lương phước – trí.
Dễ nhầm: Tứ gia hạnh ở đây khác với “tứ gia hạnh” theo nghĩa bốn pháp chuẩn bị (lễ lạy, cúng dường mạn-đà-la, trì chú Kim Cang Tát Đỏa, tu Thượng sư du-già) trong một số truyền thống Mật giáo Tây Tạng. Cùng tên gọi nhưng nội dung hoàn toàn khác.