Trống bát-nhã
Hồi trống lớn đánh theo nhịp trước thời pháp hội hoặc lễ trọng để cung thỉnh và khai mở đạo tràng.
Trống bát-nhã là hồi trống lớn được đánh theo nhịp điệu nhất định trong nghi lễ Phật giáo, thường cử trước một thời pháp hội, khóa lễ lớn hoặc dịp trọng đại, nhằm cung thỉnh, khai mở đạo tràng và sách tấn tâm thức người nghe.
Gốc từ: “Trống” là pháp khí gõ tạo âm thanh; “bát-nhã” (prajñā) nghĩa là trí tuệ. Tên gọi gửi gắm ý nghĩa: tiếng trống tượng trưng cho âm thanh khai mở trí tuệ, đánh thức tâm giác ngộ, xua tan mê mờ. Vì vậy hồi trống này không chỉ là tín hiệu lễ nghi mà còn mang ý nghĩa biểu pháp.
Trong các tự viện, pháp khí như chuông, trống, mõ, khánh đều được sử dụng có quy củ. Trống bát-nhã thường đi kèm bài kệ thỉnh trống, được đánh với tiết tấu khoan thai rồi dồn dập, biểu trưng cho việc cảnh tỉnh, quy tụ đại chúng và trang nghiêm pháp hội. Tiếng trống vang xa cũng được xem như lời nhắc nhở chúng sinh hướng về điều lành.
Trong thực hành: Khi nghe trống bát-nhã, người tu lắng tâm, buông duyên trần để chuẩn bị bước vào thời khóa, xem âm thanh ấy như phương tiện nhiếp tâm.
Dễ nhầm: “Bát-nhã” trong tên gọi không có nghĩa hồi trống này “chứa” trí tuệ, mà là cách đặt tên mang tính biểu pháp, gửi ước nguyện tiếng trống khai mở trí tuệ. Đây là pháp khí nghi lễ, không nên hiểu là một thứ bùa chú thần bí.