Tịnh tông thập tam tổ
Mười ba vị tổ sư được tôn xưng trong dòng truyền thừa của Tịnh độ tông Trung Hoa.
Tên gọi chỉ chung mười ba vị tổ sư được hậu thế tôn xưng trong dòng Liên tông (tức Tịnh độ tông) ở Trung Hoa. Khác với nhiều tông phái có sự truyền thừa thầy trò liên tục, các vị tổ Tịnh độ phần lớn được người đời sau suy tôn vì công lao hoằng dương pháp môn niệm Phật, chứ không nhất thiết là sự kế thừa trực tiếp đời này qua đời khác.
Gốc từ: “Tịnh tông” là cách gọi tắt của Tịnh độ tông; “thập tam” (十三) là mười ba; “tổ” (祖) là vị khai sáng hoặc làm rường cột cho dòng pháp. “Liên tông” lấy hình ảnh hoa sen (liên) ở cõi Tịnh độ.
Vị sơ tổ thường được tôn là ngài Tuệ Viễn ở Lô Sơn, người lập Bạch Liên Xã quy tụ đại chúng cùng niệm Phật cầu sinh Tây phương. Danh sách mười ba tổ được bổ sung dần qua nhiều thế kỷ, vị được tôn làm tổ thứ mười ba là Đại sư Ấn Quang thời cận đại. Mỗi vị đều để lại trước tác và gương hạnh củng cố pháp môn niệm Phật nương tha lực Phật A Di Đà.
Liên hệ: Pháp môn các tổ xiển dương chính là dị hành đạo — con đường dễ thực hành, phù hợp căn cơ đại chúng, lấy việc trì niệm danh hiệu làm cốt.
Dễ nhầm: Đừng hiểu “thập tam tổ” như một dây truyền thừa liên tục như Thiền tông Tây Thiên Đông Độ. Đây là danh sách suy tôn của hậu thế, được chốt lại dần dần, nên thứ tự và việc lập tổ mang tính tôn vinh hơn là kế thừa trực hệ.