Khẩu nghiệp
Nghiệp tạo ra từ lời nói; lời thiện đem phước, lời ác gây họa.
Khẩu nghiệp là nghiệp được tạo ra từ lời nói. Lời nói tưởng nhẹ nhàng nhưng sức ảnh hưởng rất lớn: một lời chân thật, dịu dàng có thể an ủi và gắn kết, còn một lời dối trá, cay nghiệt có thể làm tổn thương sâu và để lại hậu quả lâu dài. Vì vậy đạo Phật rất coi trọng việc giữ gìn lời nói.
Gốc từ: “khẩu nghiệp” gồm khẩu (口, miệng, lời nói) và nghiệp (業, hành động có chủ ý và quả báo của nó). Ghép lại là “nghiệp tạo từ miệng / lời nói” — một trong ba loại nghiệp: thân nghiệp (việc làm), khẩu nghiệp (lời nói), ý nghiệp (ý nghĩ).
Ví dụ: một lời khích lệ đúng lúc tiếp thêm niềm tin cho người đang nản lòng; ngược lại, một câu mỉa mai buột miệng có thể làm rạn nứt một mối quan hệ. Tập nói lời thiện cũng chính là đang gieo nhân lành cho mình.
Liên hệ giáo lý: trong Bát Chánh Đạo, việc giữ lời được nêu thành chánh ngữ, thường gồm bốn điều: không nói dối, không nói lời chia rẽ, không nói lời thô ác và không nói lời vô ích phù phiếm. Chánh ngữ thuộc nhóm Giới trong Giới–Định–Tuệ, là nền tảng cho một tâm an định và sáng suốt.
Trong thực hành: đây là một pháp tu rất thiết thực vì ta nói chuyện mỗi ngày. Chỉ cần để ý lời mình trước khi thốt ra — có thật không, có cần không, có tử tế không — là đã chuyển hóa được rất nhiều khẩu nghiệp ngay trong đời sống bình thường. Khi lỡ lời, biết dừng lại và xin lỗi cũng là một cách tu khẩu nghiệp.