Thí thực

Thí thực là nghi thức bố thí thức ăn cho các loài ngạ quỷ, cô hồn — những chúng sinh được tin là đang chịu đói khổ, thiếu thốn. Nghi thức này thể hiện lòng từ bi rộng mở và bình đẳng, không bỏ sót cả những loài vô hình, khuất lấp.

Gốc từ: “thí thực” gồm thí (施, bố thí, ban cho) và thực (食, thức ăn). Ghép lại nghĩa đen là “cho thức ăn”, “bố thí đồ ăn” — một hình thức cụ thể của hạnh bố thí.

Liên hệ giáo lý: thí thực là một biểu hiện sống động của hạnh bố thí (đứng đầu trong lục độ) và của lòng từ bi không phân biệt. Nó cũng nhắc tới cảnh giới ngạ quỷ trong vòng luân hồi, và nhắc người sống về luật nhân quả: tâm tham lam, keo kiệt là nhân đưa tới cảnh đói khát, thiếu thốn.

Thường thấy trong các dịp như lễ Vu Lan tháng Bảy, thí thực mang ý nghĩa nhắc người sống mở lòng thương đến hết thảy chúng sinh, kể cả những ai khốn khổ nhất. Với người mới học, có thể hiểu đây là một cách thực hành lòng từ và sự san sẻ, nuôi dưỡng tâm không phân biệt và biết nghĩ đến nỗi khổ của kẻ khác.

Liên hệ: hình ảnh “ngạ quỷ” — loài có cổ họng nhỏ như cây kim mà bụng đói cồn cào — còn mang một tầng nghĩa rất gần với đời sống: nó gợi cái tâm tham lam mãi không thấy no đủ. Thực hành thí thực vì thế cũng là dịp soi lại lòng tham nơi chính mình, tập mở bàn tay san sẻ thay vì khư khư giữ lấy — một cách nuôi tâm rộng lượng từ những việc cụ thể.