Thần Tú
Một vị thầy Thiền nổi tiếng đời Đường, được nhiều người kính trọng và thường được nêu cạnh Lục tổ Huệ Năng.
Thần Tú là một đại sư Thiền tông sống vào đời Đường, học trò xuất sắc của Ngũ tổ Hoằng Nhẫn. Ông học rộng, được triều đình và đông đảo tăng tục tôn kính, từng được mời vào kinh đô giảng pháp. Trong dòng truyền thừa, ông được xem là người đại biểu cho khuynh hướng tiệm tu (tu tập tuần tự) ở phương Bắc.
Gốc từ: “Thần Tú” là tên Hán–Việt của vị tăng; thần (神) là kỳ diệu, linh thiêng, tú (秀) là tốt đẹp, ưu tú.
Tên tuổi Thần Tú gắn liền với giai thoại làm kệ trình kiến giải tại chùa của Ngũ tổ. Theo Lục tổ đàn kinh, bài kệ của ông ví thân như cây bồ đề, tâm như đài gương sáng, cần luôn lau chùi để không vướng bụi — thể hiện đường lối từng bước gột rửa tâm. Từ đó hình thành cách nói “Bắc tiệm Nam đốn”, phân biệt với chủ trương đốn ngộ (giác ngộ thẳng) gắn với Huệ Năng ở phương Nam.
Ví dụ: Khi Huệ Năng đối lại bằng bài kệ nói “xưa nay không một vật”, người đời thường lấy hai bài kệ để minh họa hai cách tiếp cận giác ngộ.
Dễ nhầm: Cách gọi “sư huynh của Huệ Năng” chỉ ý hai người cùng thọ pháp nơi Ngũ tổ, không hẳn là quan hệ thân thiết hay đối địch cá nhân. Cũng nên tránh hiểu tiệm tu là thấp kém hơn đốn ngộ; nhiều truyền thống xem đây là hai phương tiện khế hợp căn cơ khác nhau. Phần lớn câu chuyện đối lập Nam–Bắc được ghi trong Đàn kinh, vốn thuộc dòng Huệ Năng, nên cần đọc với sự dè dặt về tính một chiều.