Quy Sơn Linh Hựu
Thiền sư đời Đường, cùng đệ tử Ngưỡng Sơn lập nên một tông phái Thiền.
Quy Sơn Linh Hựu là một thiền sư nổi tiếng đời Đường, đệ tử của thiền sư Bách Trượng Hoài Hải. Ngài trụ trì và hoằng hóa tại núi Quy (Quy Sơn), thu hút đông đảo người học. Cùng với đệ tử kiệt xuất là Ngưỡng Sơn Huệ Tịch, ngài khai sáng tông Quy Ngưỡng — một trong “năm nhà” (ngũ gia) của Thiền tông Trung Hoa.
Gốc từ: “Quy Sơn” lấy theo tên ngọn núi ngài trụ trì; “Linh Hựu” là pháp húy. Tên tông “Quy Ngưỡng” ghép tên thầy (Quy Sơn) và trò (Ngưỡng Sơn).
Trong lịch sử Thiền, năm nhà gồm Quy Ngưỡng, Lâm Tế, Tào Động, Vân Môn và Pháp Nhãn. Quy Ngưỡng được xem là tông hình thành sớm trong số đó, nổi bật ở phong cách thầy trò ứng đối ăn ý, dùng tác phong, cử chỉ và biểu tượng để khai mở tâm người học. Tông này về sau không truyền thừa lâu dài và mạnh mẽ bằng Lâm Tế, nhưng vẫn giữ vị trí quan trọng trong dòng chảy Thiền tông.
Ví dụ: Phong cách Quy Ngưỡng thường được mô tả qua những đối đáp tâm ý tương thông giữa Quy Sơn và Ngưỡng Sơn, nơi thầy trò hiểu nhau gần như không cần nhiều lời.
Dễ nhầm: Đừng nhầm tên “Quy Sơn” (ngọn núi, vị thầy) với “Ngưỡng Sơn” (vị trò) — cả hai cùng góp tên cho tông phái. Cũng đừng đồng nhất Quy Ngưỡng với Lâm Tế dù cả hai cùng thuộc dòng Nam Nhạc.