Phowa

Phowa là một pháp tu trong Mật tông Tây Tạng, có nghĩa là chuyển di tâm thức. Pháp này nhằm hướng dẫn thần thức (dòng tâm thức) của người sắp lâm chung — hoặc của chính hành giả vào lúc cận tử — rời thân xác một cách có ý thức và vãng sinh về cõi Tịnh hay một cảnh giới an lành, thay vì trôi lăn theo nghiệp lực một cách mê mờ.

Gốc từ: “Phowa” là từ Tạng ngữ (‘pho ba), nghĩa là “chuyển di, dời đổi” — chỉ việc chuyển dời tâm thức từ thân này sang cảnh giới khác vào thời điểm chết.

Trong khung giáo lý Tây Tạng, thời điểm chết được xem là cơ hội rất quan trọng: tùy tâm niệm cuối cùng và năng lực tu tập mà hương đi của thần thức được định hướng. Phowa thường được truyền dạy và thực hành dưới sự hướng dẫn của một vị thầy đủ tư cách, kết hợp quán tưởng, chân ngôn và nương vào bản nguyện của một vị Phật (thường là Phật A Di Đà). Pháp này gắn với truyền thống chăm sóc người hấp hối và cầu siêu cho người quá vãng trong văn hóa Phật giáo Tây Tạng.

Trong thực hành: Hành giả thường tập Phowa từ trước, khi còn khỏe mạnh, để đến lúc cận tử có thể tự mình ứng dụng; người thân hoặc vị thầy cũng có thể trợ niệm, nhắc nhở để hỗ trợ tâm người sắp mất hướng về điều thiện lành.

Dễ nhầm: Phowa không phải là một “phép thuật” tự động đưa bất cứ ai lên cõi Phật bất kể đời sống ra sao. Nó là một pháp tu cần học hỏi, chuẩn bị và dựa trên nền tảng tâm nguyện, công phu; nó hỗ trợ chứ không thay thế cho cả một đời tu tập và tích lũy thiện nghiệp.