Ngưỡng Sơn Huệ Tịch
Thiền sư Trung Hoa, đệ tử của Quy Sơn Linh Hựu, cùng thầy khai sáng tông Quy Ngưỡng.
Một vị Thiền sư lỗi lạc của Thiền tông Trung Hoa thời nhà Đường. Ngài là đệ tử nối pháp của thiền sư Quy Sơn Linh Hựu, và chính hai thầy trò đã cùng nhau lập nên tông Quy Ngưỡng — một trong năm nhà (Ngũ gia) của Thiền tông Trung Hoa. Ngài trụ trì hoằng pháp ở núi Ngưỡng Sơn, nên người đời lấy tên núi mà gọi.
Gốc từ: “Ngưỡng Sơn” (仰山) là tên ngọn núi nơi ngài trụ trì, dùng làm hiệu; “Huệ Tịch” (慧寂) là pháp danh, với “Huệ” là trí tuệ và “Tịch” là tịch tĩnh. Tên tông Quy Ngưỡng ghép chữ “Quy” của Quy Sơn (thầy) và chữ “Ngưỡng” của Ngưỡng Sơn (trò).
Tông Quy Ngưỡng nổi tiếng với phong cách tiếp dẫn người học bằng sự hoà hợp, ăn ý sâu giữa thầy và trò, thầy trò ứng đối với nhau như tiếng vang theo âm. Đặc trưng của tông này là dùng những cử chỉ, biểu tượng và lối “vẽ vòng tròn” để khai thị tâm yếu, gợi mở chỗ chứng ngộ vượt ngoài ngôn ngữ.
Ví dụ: Trong các ngữ lục Thiền, đối đáp giữa Quy Sơn và Ngưỡng Sơn thường được dẫn làm mẫu mực cho sự “cha con khế hợp”, hai tâm in nhau không cần nhiều lời.
Dễ nhầm: Đừng lẫn tên tông Quy Ngưỡng với người sáng lập đầu tiên: tông này do cả Quy Sơn (thầy) và Ngưỡng Sơn (trò) cùng định hình, chứ không phải riêng một mình Ngưỡng Sơn Huệ Tịch lập ra.