Mõ gia trì

Mõ gia trì là loại mõ nhỏ cầm tay được dùng để giữ nhịp khi tụng kinh, niệm Phật, trì chú trong các thời khóa tu tập tại chùa hoặc tại gia. Đây là một pháp khí (nhạc khí nghi lễ) quen thuộc trong sinh hoạt Phật giáo, nhất là theo truyền thống Bắc tông.

Gốc từ: “Mõ” là tên Việt của loại pháp khí gõ bằng gỗ (thường tạc hình tròn, có khi tạo dáng đầu cá); “gia trì” (加持) chỉ sự hỗ trợ, nâng đỡ — ở đây nghĩa là cái mõ trợ giúp giữ nhịp, hỗ trợ thời khóa được đều đặn, nhiếp tâm.

Tiếng mõ đều đặn giúp đại chúng tụng niệm nhịp nhàng, đồng đều, đồng thời giúp người tụng giữ tâm tỉnh giác, không lơ đãng hay buồn ngủ. Hình tượng con cá (loài được cho là luôn mở mắt) trên thân mõ thường được giải thích như lời nhắc nhở hành giả luôn tỉnh thức, tinh tấn.

Liên hệ: Mõ gia trì (mõ nhỏ) khác với mõ lớn (mõ tụng) đặt cố định trên bàn, và thường đi cùng chuông gia trì (cái khánh/chuông nhỏ) để phối hợp ra - vào nghi lễ.

Dễ nhầm: Mõ và các pháp khí không có công năng thần bí tự thân; chúng là phương tiện hỗ trợ nghi lễ và sự nhiếp tâm. “Gia trì” ở đây chỉ vai trò trợ giúp giữ nhịp, không nên hiểu là cái mõ tự nó ban phước hay trừ tà.