Lộc Phật
Phẩm vật sau khi dâng cúng Phật được chia lại cho mọi người thọ dụng, xem như phước lộc.
Lộc Phật là tên gọi dân gian chỉ những phẩm vật — bánh trái, hoa quả, đồ ăn — sau khi đã được dâng lên cúng Phật rồi được chia lại cho mọi người cùng thọ dụng. Người ta tin rằng những vật phẩm ấy mang theo phước lành, nên gọi là “lộc” của Phật ban.
Gốc từ: “Lộc” (祿) vốn chỉ bổng lộc, điều tốt lành, phần phước được hưởng; “Phật” (佛) là Đức Phật. “Lộc Phật” nghĩa là phần phước lộc từ việc cúng dường Phật mà có.
Tập tục này gắn với nét đẹp cúng dường và chia sẻ trong văn hóa Phật giáo. Việc dâng cúng thể hiện lòng thành kính, còn việc chia lộc cho mọi người thể hiện tinh thần san sẻ, kết duyên lành. Khi thọ nhận lộc Phật, người ta thường giữ tâm hoan hỷ, biết ơn, xem đó như một nhắc nhở sống thiện lành, chứ giá trị không nằm ở chính món đồ.
Ví dụ: Sau lễ ở chùa, nhà chùa thường phát oản, bánh, trái cây đã cúng cho khách thập phương mang về; nhiều người trân trọng đặt lên bàn thờ gia đình hoặc chia cho con cháu cùng hưởng.
Dễ nhầm: “Lộc Phật” dễ bị hiểu theo hướng mê tín, như thể ăn lộc thì tự nhiên được giàu sang, may mắn. Theo tinh thần đạo Phật, phước báu đến từ tâm lành và việc làm thiện của chính mình; lộc Phật chỉ mang ý nghĩa biểu trưng cho sự chia sẻ và nhắc nhở tu tâm, không phải bùa cầu tài lộc.