Liên Hoa Giới (Kamalaśīla)
Sanskrit: Kamalaśīla
Luận sư Ấn Độ có vai trò then chốt trong việc định hình con đường tu tập tiệm tiến tại Tây Tạng.
Liên Hoa Giới (Kamalaśīla, khoảng thế kỷ 8) là một luận sư thuộc học phái Trung quán ở Ấn Độ, đệ tử của ngài Tịch Hộ (Śāntarakṣita). Ngài được mời sang Tây Tạng và nổi tiếng vì vai trò trong cuộc tranh luận lớn tại tu viện Samye, nơi ngài bảo vệ con đường tu tập tiệm tiến trước chủ trương đốn ngộ của một thiền sư từ Trung Hoa.
Gốc từ: Phạn ngữ Kamalaśīla ghép kamala (hoa sen) và śīla (giới hạnh), nghĩa đen là “giới hạnh thanh tịnh như hoa sen” — Hán dịch thành Liên Hoa Giới.
Về phương diện giáo lý, theo truyền thống Tây Tạng, cuộc tranh luận Samye kết thúc với phần thắng nghiêng về phía Liên Hoa Giới, qua đó xác lập đường hướng tu tập chú trọng tích lũy phước trí và phát triển song hành chỉ (định) và quán (tuệ) một cách tuần tự. Ba bộ luận Bhāvanākrama (“Thứ tự tu tập”) của ngài trở thành văn bản nền tảng, trình bày lộ trình quán chiếu từng bước để đạt giác ngộ, có ảnh hưởng sâu rộng đến Phật giáo Tây Tạng về sau.
Ví dụ: Lập trường của ngài có thể tóm tắt: giác ngộ không phải là buông bỏ mọi tác ý để “không suy nghĩ gì cả”, mà cần nuôi dưỡng trí tuệ quán chiếu đúng đắn cùng với từ bi và công hạnh, theo một trình tự rõ ràng.
Dễ nhầm: Cuộc tranh luận Samye thường được kể như “đốn” thua “tiệm”; cần hiểu đây là theo ghi chép truyền thống Tây Tạng, và không nên quy giản thành đốn ngộ là sai, tiệm tu là đúng một cách tuyệt đối. Đừng nhầm Liên Hoa Giới (Kamalaśīla) với ngài Liên Hoa Sinh (Padmasambhava) — hai nhân vật khác nhau.