Kinh Bách Dụ

Kinh Bách Dụ là một tập kinh đặc biệt, tập hợp gần một trăm câu chuyện ngụ ngôn ngắn gọn, dí dỏm. Mỗi chuyện kể về một tình huống hài hước, ngớ ngẩn của người đời, rồi từ đó rút ra một bài học giáo lý sâu sắc. Tập kinh tương truyền do tôn giả Tăng Già Tư Na soạn.

Gốc từ: Bách là một trăm; dụ là thí dụ, ví von. “Bách Dụ” nghĩa là một trăm thí dụ. Tên Sanskrit thường dẫn là Śatāvadāna hoặc liên hệ với thể loại avadāna (thí dụ, chuyện kể minh họa). Thực tế số chuyện trong bản lưu hành xấp xỉ chứ không tròn một trăm.

Về mặt văn học và giáo dục, Kinh Bách Dụ thuộc thể thí dụ (avadāna), một trong những cách Phật và các luận sư thường dùng để giảng pháp: mượn chuyện đời thường, thậm chí chuyện cười, để soi rọi các thói mê lầm như tham lam, si mê, chấp ngã, hư danh. Nhờ lối kể nhẹ nhàng, vui mà thấm, tập kinh rất gần gũi và dễ tiếp nhận với cả người mới học Phật.

Ví dụ: Một chuyện kể về người khát nước đứng bên sông lớn mà không chịu uống, vì cho rằng nước quá nhiều, uống sao cho hết. Câu chuyện ngụ ý chê trách thái độ thấy pháp môn rộng lớn rồi nản chí, không chịu thực hành phần mình làm được.

Dễ nhầm: Dù mang hình thức chuyện cười, Kinh Bách Dụ không phải sách giải trí thuần túy. Tiếng cười chỉ là phương tiện; trọng tâm vẫn là phần luận giải giáo lý đi kèm sau mỗi chuyện, nhằm cảnh tỉnh người đọc về chính những mê lầm của mình.