Kim Cang Trí
Sanskrit: Vajrabodhi
Vị cao tăng Mật giáo đời Đường gốc Ấn Độ, một trong ba đại sư truyền bá Mật tông thời Khai Nguyên, có công đưa pháp môn Kim cang giới vào Trung Hoa.
Kim Cang Trí (671–741) là một tam tạng pháp sư thuộc truyền thống Mật giáo, sang Trung Hoa hoằng pháp vào đời Đường. Ngài được tôn là một trong Khai Nguyên tam đại sĩ — ba vị đại sư truyền Mật tông trong niên hiệu Khai Nguyên, cùng với Thiện Vô Úy và đệ tử của ngài là Bất Không.
Gốc từ: “Kim Cang Trí” là dịch nghĩa của tên Phạn Vajrabodhi: vajra (kim cang — kim cương, biểu trưng sự bền chắc không hủy hoại) và bodhi (trí giác). Hợp lại: trí giác kiên cố như kim cương.
Kim Cang Trí giữ vị trí quan trọng trong việc truyền bá hệ thống Kim cang giới (vajradhātu) — một trong hai pháp giới trọng yếu của Mật tông Đông Á, bên cạnh Thai tạng giới. Ngài phiên dịch nhiều kinh điển Mật giáo và truyền pháp quán đảnh, đặt nền cho dòng Mật tông về sau lan sang Nhật Bản qua đại sư Không Hải (Kūkai), hình thành Chân ngôn tông (Shingon).
Ví dụ: Hệ thống pháp môn mà Kim Cang Trí và các đồng môn truyền dạy về sau được tổng hợp thành Lưỡng bộ mạn-đà-la (Thai tạng giới và Kim cang giới), nền tảng tu tập của Mật tông Nhật Bản.
Dễ nhầm: “Kim Cang Trí” ở đây là danh hiệu một vị tổ Mật giáo lịch sử, không nên lẫn với cụm “kim cang trí” hiểu chung như một phẩm tính trí tuệ trong các kinh luận khác.