Khai Kinh Kệ
Bài kệ bốn câu đọc trước khi tụng kinh, tán thán giáo pháp sâu mầu khó gặp và phát nguyện thấu hiểu chân nghĩa lời Phật dạy. Mở đầu nghi thức tụng niệm.
Khai Kinh Kệ là bài kệ bốn câu được đọc lên ở phần mở đầu, ngay trước khi tụng một bộ kinh. Nội dung bài kệ tán thán giáo pháp vô thượng thâm sâu, hiếm có khó gặp trong muôn vạn kiếp, đồng thời người tụng phát nguyện được thọ trì và hiểu thấu chân nghĩa lời Như Lai.
Gốc từ: “Khai” (開) là mở; “kinh” (經) là kinh điển; “kệ” (偈) là bài tụng có vần. “Khai Kinh Kệ” tức bài kệ mở đầu việc tụng kinh.
Trong nghi thức tụng niệm của Phật giáo Bắc tông, bài kệ này giữ vai trò chuyển tâm: trước khi đi vào nội dung kinh, người tụng tạm lắng tâm tán thán và phát nguyện, để việc đọc tụng không chỉ là phát âm suông mà thành sự tiếp nhận Pháp với lòng trân trọng. Câu kệ quen thuộc “Vô thượng thậm thâm vi diệu pháp, trăm nghìn muôn kiếp khó gặp được” nhắc người tụng ý thức được sự quý hiếm của cơ duyên gặp Chánh pháp. Bài kệ tương truyền gắn với điển tích Võ Tắc Thiên đời Đường, nhưng giá trị chính nằm ở tinh thần khai mở tâm cung kính.
Ví dụ: Tại các thời công phu, sau phần niệm hương, đại chúng cùng đọc Khai Kinh Kệ rồi mới bắt đầu tụng kinh chính; như vậy lòng người được thu nhiếp trước khi vào kinh.
Dễ nhầm: Có người xem bài kệ chỉ là thủ tục mở đầu cho có lệ, đọc qua loa. Thực ra ý nghĩa của nó là khơi dậy tâm cung kính và nguyện hiểu nghĩa kinh; đọc với tâm hời hợt thì mất đi công năng chuyển hóa vốn có.