Hương Hải
Thiền sư Việt Nam thời Lê trung hưng, nổi tiếng chấn hưng thiền học và để lại nhiều trước tác chú giải kinh.
Hương Hải là một Thiền sư Việt Nam sống vào thời Lê trung hưng. Ngài được nhớ đến như một bậc cao tăng có công chấn hưng thiền học, hoằng dương Phật pháp và để lại một khối lượng trước tác đáng kể, trong đó có các bản chú giải, diễn nôm kinh điển giúp người Việt tiếp cận giáo lý.
Gốc từ: “Hương Hải” (香海) nghĩa đen là “biển hương”, một danh hiệu gợi ý nghĩa hương thơm giới đức lan rộng như biển — đây là đạo hiệu của ngài.
Trong dòng chảy Phật giáo Việt Nam, giai đoạn Lê - Trịnh chứng kiến nỗ lực phục hưng thiền môn sau thời kỳ suy giảm. Hương Hải là một trong những gương mặt tiêu biểu của nỗ lực ấy: ngài quy tụ đồ chúng, giảng dạy và biên soạn, góp phần nối lại mạch thiền học vốn rực rỡ từ thời Trúc Lâm đời Trần. Các trước tác của ngài thiên về việc giải nghĩa kinh luận và chỉ dẫn tu hành, vừa giữ tinh thần thiền, vừa gần gũi với căn cơ người học đương thời.
Liên hệ: Công việc diễn nôm và chú giải của ngài nằm trong truyền thống bản địa hóa Phật giáo, đưa giáo pháp đến gần ngôn ngữ và đời sống người Việt.
Dễ nhầm: Vì tư liệu về tiểu sử các thiền sư giai đoạn này không phải lúc nào cũng đầy đủ và thống nhất, nên tránh gán cho ngài những niên đại hay chi tiết hành trạng quá cụ thể khi nguồn chưa chắc chắn. Điều được ghi nhận rõ là vai trò chấn hưng thiền học và sự nghiệp trước tác của ngài.