Báo thân
Sanskrit: saṃbhogakāya
Thân quả báo trang nghiêm của Phật, thành tựu nhờ vô lượng công đức.
Báo thân là một trong ba thân (Tam thân) của một vị Phật, bên cạnh Pháp thân (chân lý) và Hóa thân (hiện thân để độ đời). Đây là thân tướng sáng đẹp, đầy đủ phước đức và trí tuệ, thành tựu nhờ vô lượng đời tu tập và tích lũy công đức, thường được mô tả là thân mà các vị Bồ tát lớn chiêm ngưỡng nơi cõi tịnh.
Gốc từ: chữ Phạn saṃbhogakāya ghép từ saṃbhoga (thọ dụng, hưởng dụng) và kāya (thân), nên còn được dịch là “thọ dụng thân” — thân thọ hưởng niềm an lạc của pháp do công đức tu hành kết thành.
Với người mới học, không cần nhớ chi tiết phức tạp; chỉ cần hiểu báo thân nói lên một lẽ giản dị: công hạnh tốt đẹp tích góp lâu dài sẽ kết thành quả lành trang nghiêm, không mất đi. Đây là một cách diễn đạt sống động của luật nhân quả ở tầng cao nhất — gieo nhân thiện bền bỉ qua thời gian thì gặt quả đẹp tương xứng.
Ví dụ: một người sống tử tế, kiên nhẫn nhiều năm thường toát ra nét an hòa, đáng tin nơi dáng vẻ và ánh mắt — một “quả báo” nhỏ và gần gũi cho thấy đức hạnh bên trong có thể hiện ra nơi tướng mạo.
Dễ nhầm: báo thân không phải một “thân thể vật chất” đẹp đẽ theo nghĩa thế gian, cũng không phải phần thưởng vật chất. Đó là biểu trưng cho sự viên mãn của phước và trí. Hiểu vậy để không lẫn việc tu phước với mong cầu giàu sang, mà thấy giá trị thật của những việc thiện âm thầm tích góp.