A La Lã

A La Lã (Āḷāra Kālāma) là một bậc thầy tu thiền nổi tiếng thời Đức Phật còn là Thái tử Tất Đạt Đa đi tìm đạo. Sau khi rời hoàng cung, thái tử tìm đến học với những vị thầy danh tiếng đương thời, và A La Lã là một trong hai vị thầy chính ngài thọ giáo.

Gốc từ: Āḷāra là tên riêng; Kālāma được hiểu là tên dòng họ hoặc bộ tộc của ngài, nên tên đầy đủ thường đọc là Āḷāra Kālāma.

A La Lã dạy thái tử pháp thiền dẫn đến Vô sở hữu xứ, một trong các tầng định cao của bốn cõi vô sắc. Thái tử nhanh chóng đạt được cảnh giới ngang với thầy, đến mức A La Lã đề nghị cùng nhau lãnh đạo đồ chúng. Nhưng thái tử nhận ra rằng tầng định ấy tuy cao vẫn chưa phải là giải thoát rốt ráo, chưa chấm dứt sinh tử, nên ngài từ giã ra đi tìm con đường khác.

Liên hệ: Câu chuyện này cho thấy giới hạn của thiền định đơn thuần: định lực có thể đưa tâm đến những trạng thái an tịnh sâu, nhưng nếu thiếu tuệ giác quán chiếu thì chưa đoạn tận khổ. Đây là một bước quan trọng dẫn Đức Phật đến trung đạo và sự giác ngộ sau này.

Dễ nhầm: Đừng nhầm A La Lã với vị thầy thứ hai là Uất Đầu Lam Phất (Uddaka Rāmaputta), người dạy thái tử đạt Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Cũng cần lưu ý: Đức Phật không hề chê bai hai vị thầy này, mà ghi nhận công ơn dạy dỗ; ngài chỉ nhận ra pháp các vị truyền chưa đủ để giải thoát hoàn toàn.