Thập nhị nhân duyên
Mười hai mắt xích duyên khởi
Chuỗi mười hai yếu tố nương nhau tạo nên vòng sinh tử khổ đau — cắt một mắt xích là mở được vòng.
💡 Cốt lõi: Vô minh và ái là hai mắt xích then chốt; chặt đứt chúng thì vòng khổ dừng lại.
- 1
🌫️ Vô minh
Avijjā
Không thấy rõ sự thật về khổ và vô thường.
- 2
⚙️ Hành
Saṅkhāra
Các tạo tác, ý chí tạo nghiệp.
- 3
🧠 Thức
Viññāṇa
Thức tái sinh và nhận biết.
- 4
🧍 Danh sắc
Nāma-rūpa
Thân (sắc) và tâm (danh) hình thành.
- 5
🚪 Lục nhập
Saḷāyatana
Sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý.
- 6
🤝 Xúc
Phassa
Tiếp xúc giữa căn – trần – thức.
- 7
💧 Thọ
Vedanā
Cảm giác dễ chịu, khó chịu, trung tính.
- 8
🔥 Ái
Taṇhā
Khát ái, ham muốn níu giữ.
- 9
✊ Thủ
Upādāna
Bám giữ, chấp thủ mạnh mẽ.
- 10
🌱 Hữu
Bhava
Tiến trình hiện hữu, tích lũy nghiệp.
- 11
👶 Sinh
Jāti
Sinh ra một đời sống mới.
- 12
🍂 Lão tử
Jarā-maraṇa
Già, chết, sầu bi khổ não.
Cái này có nên cái kia có; cái này diệt nên cái kia diệt.